Твои потреби, твој живот

*Оригинално објавено на Радио Слободна Европа на 18.02.2012*

Враќање на стравот од старите но не и заборавени проблеми, собирањето на топло кон поголемите партии но не од снегот, активно развивање нови стратегии, прегрупирање, почеток на тивки кампањи – во Македонија освен на зима мириса и на избори. Избори значат и големи ветувања, долги зборови, насмеани говори и понекоја тупаница во вис.

Додека времето се тркала, а ние слушаме за светла иднина полна инвестиции, евро-интеграции и некое процентче пораст на економијата сепак сме затворени во сопственото секојневие – мора да го изживееме својот ден.
Ние сме тие што сме. <a href="Можеби сме млад дечко кој и покрај своите пречки во развојот сака на својот роденден да влезе и да се забавува како рамноправен член на општеството во клубот од кој е одбиен само затоа што е различен. Можеи мораме да се соочуваме со дискриминацијата секој ден. Нам нема да ни смени многу ветувањето за порастот на економијата, но и тоа како би ни сменила едукацијата на населението за нашиот проблем и јасна законска регулатива која ќе се применува во пракса и ќе не штити од идни такви несакани ситуации.

Можеби сме дел од маргинилизираните групи на граѓани кои често имаат непријатни средби со полицијата, особено со специјалните сили кои знаат да употребат прекумерна сила и кога не е потребна. Нам нема да ни смени многу ветувањето за инвестиции, но и тоа како би ни сменила а можеби и живот спасила законска регулатива со која на овој кадар ќе мора да му се пружи потребната едукација за хуманост и регулатива која би ги контролирала и санкционирала таквите немили настани кои се случуваат.

Можеби сме жител на Струга кој убаво си живее со својот комшија Албанец, долги години без нашата националност и вера да претставува проблем. Враќањето на минатите но не заборавени меѓуетнички тензии заради којзнае какви внатрешно-надворешни политики нема да сменат ништо меѓу нас, но ќе направат другите да не гледаат на криво. Полека, полека ќе изгубиме комшија и пријател а ќе добиеме туѓинец, од оние другите кој живее до нас. Нам не би ни сменил многу некој говор со долги зборови и убедување дека ќе се решат тензиите, но и тоа како би ни сменило тоа да не го растура некој нашето секојдневие за некоја борба од која никогаш нема да видиме некоја корист.

Можеби сме жител на Велес, кој пред бенефитот на целата држава со рестартирањето на топилницата и ефектот на кој тоа би го имало на вработувањето и економијата, со полно право го става животот на своите деца.

Многу е тешко да се ставиме во туѓа кожа. Пак се навратив на овој момент од претходната колумна за да ја дообјаснам важноста на граѓанската иницијатива – како единствена која може да донесе реална промена и подобрување во нашиот живот. Не нужно сликовито покажување револт во облик на протест, туку напротив, користење на органите на ситемот во кои живееме за стигнување до замислената цел. Праќање граѓански иницијативи до надлежните законодавни тела, пишување писма до вашите избраници во парламентот, посети и барање разговор и прием кај оние кои се на фотеља заради вашиот глас. Понекогаш и едноставно актуелизирање на проблемот или негово претставување пред широката јавност може да заврши многу работа. Ако кажете дека ова не функционира во моментов, нема да сте далеку од вистината, но тоа е само затоа што ние не сме го истренирале системот да работи. Атрофирале мускулите кои ги држеле отворени тие канали на комуникација. Затоа, барајте затоа што само вие знаете што ви треба најубаво.

Патем, пред да биде доцна, се информиравте ли за АКТА?

Среќниот човек

Мора да го погледнете видеото. Едноставно мора. Голема гушка до Дафина која ми го прати*.

Видеото е всушност кратко филмче за едно 88 годишно деде, кое секој ден, од 20 до 4 па до 10 часот наутро стои на кружниот тек во Хамилтон, Бермуда и ги испраќа зафатените граѓани кои одат на работа со насмевка, им мафта и им праќа бакнежи велејќи дека ги сака.

Вели дека „ги поздравува луѓето да ги потсети дека животот е убав, дека без разлика на тоа што се случува во животот, секогаш e слатко да си жив“.

И да врнее и да вее, Џони Барнс е тука. Тука е за да ја сподели братската љубов со секој кој ќе помине.

Секое утро ги потсетува граѓаните дека имаат избор како ќе го поминат нивниот ден, избор да се смеат и да бидат среќни или да носат тежок товар. Барем така вели една госпоѓа која раскажува за едно утро кога била нерасположена и не сакала да го погледне Џони за да остане во тоа расположение, но по неговиот поздрав не можела да не се сети на изборот кој го има.

Не може да не ја забележите искрената насмевка, добродушност и едноставност на неговото лице. Не можете да останете рамнодушни на начинот на кој вели: I enjoy, I enjoy making people happy.

Сигурно има луѓе кои ќе го отфрлат неговиот начин на живот како бескорисен, можеби луд или пак и двете. Мене пак, ми е пример за наоѓање на местото во светот, за едноставноста кон која тежи секој човек и каде е среќен. Зошто би бил мојот или твојот начин на живот покорисен и понормален?

Џони Барнс вели дека „една од најголемите радости кои може да и се случат на една индивидуа е кога правите нешто да ја видите реакцијата на лицето на другиот.“

Драгиот Џони го наоѓа своето задоволство од тоа да им помага на луѓето, насмевката ја црпи од стотиците кои ги предизвикува дневно и верува дека животот е убав. Драгиот Џони ја сфатил тајната на животот, содржана во мојот омилен цитат: Happiness is real only when shared (Into the Wild).

п.с Мало потсетување. Да беше АКТА на сила, немаше да може да ја споделам со вас оваа приказна. Информирај се.

Гостувањето во Пресинг

Повеќето од работите за кои зборував сте ги прочитале овде, освен делот со слободниот софтвер кој не е помалку важен од било која друга локална политичка идеја.

Водителката во своето истражување дошла до моите три стари колумни кои се пишувани пред 3 години, во едно тешко време за мене, па можеби звучат малку песимистички, иако сепак не се далеку од реалната состојба во тој момент а и сега:

1. Идеологија;
2. Криенка;
3. Новогодишна резолуција.

Линкови ако сакате да дознаете повеќе што е слободен софтвер:

1. официјална страница: Слободен Софтвер Македонија, резиме по повод 10 години Слободен Софтвер Македонија;
2. Сподели знаење и хаклабот КИКА;
3. Free Software Foundation;
4. GNOME Foundation.

Ние, граѓаните

*Оригинално објавено на Радио Слободна Европа на 21.01.2012*

За разлика од повеќето од другите нови млади колумнисти на Радио Слободна Европа, јас не сум член на никаква организација чии ставови морам да ги застапувам и нема никој позади мене кој би ги мерел моите зборови, освен секако читателите. Драго ми е што и покрај тоа ми е даден простор каде можам да ги изразам своето мислење и своите перцепции на општеството од кое сум дел како млад човек. Сепак, иако не сум дел од ниедна организација, јас сум граѓанин, жител на Република Македонија.

Важно ми беше да ви го кажам тоа пред се друго, од причината што денеска сакам да зборувам токму за тоа – граѓанството. Повеќето млади луѓе ја одбегнуваат политиката гледајќи ја како нешто кое се случува надвор од нив, односно сметаат дека не е нивна одговорност да се занимаваат со истата. Постарите пак, натежнати од своите обврски и проблеми кои ги спречуваат да се борат активно за своето подобро утре, го изразуваат своето незадоволство и критикуваат од своето меко столче; чекаат милост од своите политички избраници.

Долгите години на неучество и чекањето на граѓаните на готово сервираната политика, или подобро кажано недостигот на актвино граѓанство, имаат огромен придонес кон политичката и општествената ситуација во која се наоѓаме. Не ангажирањето на граѓаните во поглед на подобрувањето на својата состојба, придонело за дегенерирање на институциите во општеството, и не поминување низ задолжителниот процес на креирање на механизми и ограни на власта со слух за граѓанскиот сектор, кој пак е клучен за развивањето на здрава политика.

Да не останам покуса…

…и да останете лишени од мојата годишна рекапитулација еве ќе побрзам да го фатам овој претпоследен ден кој во голема мера веќе ми избега, и нели, да си кажам што имам .

Не сум на оскари и не мора да ми биде совршен говорот, ама 1000 пати избришав што пишав. Тешка година оваа за ставање во неколку збора. Може зошто вака кога ќе почнам да мислам наназад ми текнува на некои работи кои сум ги заборавила намерно или ненамерно.

Годинава научив повеќе сурови вистини отколку што мислам дека ми се потребни да знам на 22 години; научив дека луѓето можат да ја вртат главата на другата страна и пред крвта, научив дека државата не е тука за тебе и дека не ти е пријател ако и укажуваш на нејзините грешки, научив дека стравот е многу помоќен од вистината, научив дека на крај е секој човек сам за себе.

Од друга страна пак, почувствував колку моќни можат да бидат 150 луѓе без пушки и пиштоли во рацете, луѓе кои се спремни да се борат за вистина. Научив дека иако вредноста на човековиот живот е доведена на нула, сепак има луѓе кои се спремни да се борат за животот на тој до себе. Запознав луѓе до кои чекорев 2 месеци кои ќе ми бидат пријатели за цел живот. Почувствував како е да си на вистинското место во вистинското време, и дека за такви моменти вреди да се живее.

Елката од пластични шишиња – мисија успешна!

Клик за поголемо

Бевте ли да ја видите елката? Сеуште стои во паркот, ќе стои до Новата Година.Поминете да ја видите пред да ја снема, лична е . Се наоѓа веднаш пред школка на една од канделабрите, во Градскиот Парк.

Одличното time-lapse видео најгоре е дело на @Stariot, Методија Ичев и Милан Јакшиќ. Податоците на иконграфикот ги составувавме од сеќавање, па се горе-доле точни. Секој си има малку различна перцепција па бројките можеби се малку поголеми или помали (за бројките се погрижија @NewMediaMk, a за дизајнот @banekoma).

Сите слики ќе бидат поставено ОВДЕ, @alexhris e најажурна веќе ги качи . Акцијата се одвиваше два дена како што и беше планирано, со тоа што првиот ден на 24.12 на пунктовите собиравме шишиња од 12 до 14 часот, а на 25.12 ја правевме елката.

Ни требаше некое време да се собереме и да почнеме да работиме, па со вистинска работа почнавме малку пред 12, а завршивме во 17 часот. На почетокот рано наутро околу 10:30 па се до 12 часот бевме истата екипа која собиравме шишиња предходниот ден, појачани со Кристијан кој е едно многу еко расположени средношколче кое за акцијата дознало од Фејсбук, и еден дедо на своите 80 години кој за акцијата дознал од Вечер, и дојде со полни ќеси шишиња, радо дупчеше дупчиња во нив со нас, па дури ни испеа и песна!

Граѓанскиот сектор – конкуренција или сојузник?

Должам текст уште откако заврши втората трибина која ја организиравме како движење насловена како „Граѓански активизам, предизвици, видливост и медимите“, делумно затоа што чекав видео (кое не го дочекав), делумно зошто не извлековме некоја непосредна и итна поента која мора да се сподели.

На трибината беше начнато прашањето за статусот на граѓанскиот сектор и НВО организациите во Македонија, но некако чувствував дека има нешто повеќе позади тоа и затоа не избрзав да пишувам.

Збор-два за трибината

Гости на трибината беа Мирка Велиновска-новинар и колумнист во Н.Македонија, Оливера Трајковска-новинар, автор и водител на WIN-WIN, Мите Кузевски-New Media, социјални медиуми, блогерајство и интернет, Никола Наумовски -активистички организации.

Клик за повеќе слики

Трибината ја отвори г-ѓата Велиновска одејќи малку подалеку од темата, елаборирајќи за НВО организациите во Македонија, особено давајќи акцент на тоа дека се водени од од агендите на западните земји, односно дека нивните теми не се вклучувачки односно не доаѓаат од потребите на заедницата. Во заклучок, г-ѓата Мирка рече дека НВО секторот потфрла. Ќе ви кажам подоцна зошто во овој пасус има зацрнети букви.

Новогодишна елка од пластични шишиња

Среќна Зелена Нова Година

Иако должам неколку блогови незавршени на вечната тема на мојот блог, оваа акција едноставно не може да чека и носи така добра порака што има неоспорлива предност. Јована на својот блог веќе објасни како се случи оваа идеја и како почнавме да се организираме.

Сите кои живеат во Скопје овие неколку недели се сведоци на нивото на неговото загадување. Наместо веднаш да почнеме да покажуваме со прсти и да ја бараме вината во други, прво треба да погледнеме кон себе: Со што јас придонесувам кон или против загадувањето?

Како една симболична акција која има за цел да ја подигне свеста и личната одговорност кон средината во која живееме, а и да ги искористиме материјалите како шишињата кои не ни се потребни за нешто убаво и корисно, елката од пластични шишиња ја представува нашата заедничка желба за почист град.

Со некои од луѓето кои се пријавија овде се сретнавме за да направиме некаков план пред да почнеме да ја правиме елката.

Главниот настан на спојување на елката и нејзино конструирање ќе се случува на 25ти декември во Градскиот Парк. До тогаш треба да собереме што можеме повеќе шишиња!

За полесно собирање на шишињата решивме да ги собираме еден ден порано, на 24.12 од 12 до 14 часот на неколку пунктови во Скопје. Читајте внимателно и учествувајте!

Системска бруталност, власт и видео ленти

Се сретнавме и разговаравме на темата како преку граѓански активизам и реформа на МВР до подобро општество. Освен мене како една од оние кои бараа правда на улиците на Скопје и пошироко, панелисти беа и г. Трипун Танушески – Заменик народен правобранител на Р. Македонија, проф. д-р Мирјана Најчевска – експерт, активист и бранител на човековите права и проф. д-р Гордан Калајџиев – експерт, Претседател на Македонскиот хелсиншки комитет. Министерката како што и најавив во најавата за трибината не се појави, а инфантилниот одговор како изваден од ВМРОгенератор кој го скопила нејзината PR екипа можете да го видите овде. Овој одговор самиот по себе е пример како да се води лоша и деструктивна политика, нема што да се коментира.

*За видеата: За жал останавме без видео од целата трибина, ова се единствените 5 видеа кои можев да ги најдам од публика (овде прикачените). Кратки се и нецелосни, но сепак се нешто. И благодарам многу на Јасна.

Системска грешка или инцидент

Г-динот Танушески како представник на народниот првобранител, односно како некој кој ги застапува ставовите на тоа тело, на трибината дојде со четири листа А4 формат, испишани од од г-динот Иџет Мемети и замоли да ги прочита затоа што таков е протоколот. Накратко од тие четири листа можам да извадам неколку точки; Според народниот првобранител законската регулатива во однос како се контролира МВР и како се справува со случаите е во ред, ваквите случаи се инцидентни и можат да се издвојат и оправдаат на идивидуално ниво, а грешката за тоа, наместо во законската регулатива треба да се бара во тренингот и обуката на полицијата. На крај, додаде дека јавниот првобранител се труди и учествува во ваквите случаи.
Видео од дел од текстот:

За престојната трибина: Преку граѓански активизам и реформа на МВР до подобро општество

Во моментов трае судењето на Игор Спасов, за случајот на 06.06.2011 година. Горда сум на моите пријатели кои уште од првиот ден храбро истапија и јавно говореа за тоа што за жал имале прилика да го видат таа вечер, а уште повеќе сум горда на нив кои сега храбро стојат пред обвинетиот и целата јавност и ја повторуваат таа приказна. Тоа не е лесно да се направи како што изгледа. Макдонската страв е многу, многу длабоко вкоренета за да биде тоа едноставно како што е едноставно кога дома го тужакате братот или сестрата што ја скршиле чинијата. Тоа се обични луѓе, со обични животи кои лесно можат да бидат разнишани или уништени од раката на неправдата како и оној на несреќниот Мартин. Затоа ја заслужуваат целата наша почит. Ви благодарам.

Оние кои присувстувале на судењето, јавуваат низа нерегуларности, а една од оние кои највеќе ми се згади кога ја слушнав e “На судењето,колегите на Спасов седеа у прв ред и снимаа и сликаа со мобилни тел. дур траеше процесот,а сведокот даваше изказ!” како што вели Кирил Ефремовски кој бил на првиот ден на судењето. Што е толку лошо кој овој чин? Како прво тоа е недозволиво според закон. Ако оваа држава не сакаше да ги удостои нашите молби со месеци кои повикуваа правда, може барем да овозможи пристојно судење. Но не, изгледа и тоа е премногу да се бара. Исто така, овој чин ги исто така укажува и целата безобразност која тие личности ја демонстрираат и тоа им е дозволено, со тоа што ги сликаат и снимаат сите присутни и со тоа праќаат порака „Снимени сте, знаеме кои сте“. Откако ова излезе во јавност, знам многумина кои сакаа да присувствуваат на судењето а кои се откажаа. Машината на заплашување и мајмунски примитивни потези, сеуште работи.